"Ταξίδι στην αρχαία Πριήνη"

Η Πριήνη της Μικρασιατικής Ιωνίας, η εκτενέστερα ανεσκαμμένη ελληνιστική πόλη της Μικράς Ασίας και ένα εξαιρετικό δείγμα της ελληνιστικής αρχιτεκτονικής, ζωντανεύει στη νέα παραγωγή Εικονικής Πραγματικότητας του ΙΜΕ.

Η διαδραστική περιήγηση στην Πριήνη του δεύτερου μισού του 2ου αι. π.Χ., εποχή της ακμής της πόλης, προσφέρει μια εποπτική εικόνα σε ένα πλήρες και ομοιογενές οικιστικό σύνολο: Tο Eκκλησιαστήριο της πόλης είναι ένα από τα διασημότερα δείγματα του συγκεκριμένου κτηριακού τύπου, ενώ ο ναός της Aθηνάς Πολιάδος θεωρείται μνημείο - κλειδί στην εξέλιξη και μετρολογική τυποποίηση της μικρασιατικής αρχιτεκτονικής. Ο ναός, έργο του Πυθέου, ακόμη και τριακόσια χρόνια αργότερα αναφέρεται ως ισάξιος του Παρθενώνα.

Η πόλη χτίστηκε κατά το ιπποδάμειο σύστημα, ακολουθώντας αυστηρή γεωμετρική χάραξη. Όντας μία από τις πιο επικλινείς πόλεις της Αρχαιότητας, για την ανέγερση δημόσιων κτηρίων, ιερών και συγκροτημάτων κατασκευάστηκαν εκτεταμένες τεχνητές πλατείες με επιχωματώσεις και ισχυρούς αναλημματικούς τοίχους. Τα δημόσια κτήρια χαρακτηρίζονταν από ιδιαίτερη επιμέλεια στην κατασκευή τους, ενώ οι κατοικίες ήταν οργανωμένες σε οικοδομικά τετράγωνα, που περιελάμβαναν συνολικά οκτώ ίδιας επιφάνειας κατοικίες -σε δύο σειρές των τεσσάρων-, πάντοτε με τις απαραίτητες προσαρμογές, ανάλογα με τη θέση τους στο οικοδομικό τετράγωνο.

Στην εικονική περιήγηση στην αρχαία Πριήνη ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει, εκτός από τις κατοικίες, την Αγορά με τις στοές της, το Εκκλησιαστήριο, το Πρυτανείο, το ιερό της Αθηνάς Πολιάδος με το ναό και το βωμό του, το ιερό του Διός, αλλά και τα υπόλοιπα ιερά. Το Θέατρο και τα Γυμνάσια θα κλείσουν τη διαδρομή του σε αυτή τη μικρή αλλά τόσο ενδιαφέρουσα μικρασιατική πόλη.

Η παραγωγή αυτή προβάλλεται μονοσκοπικά ή στερεοσκοπικά σε full dome σύστημα και αξιοποιεί το σύνολο της ημισφαιρικής επιφάνειας της "Θόλου", δίνοντας στον απόλυτο βαθμό την αίσθηση της εμβύθισης στο εικονικό περιβάλλον. Δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου από τα στελέχη του ΙΜΕ με χρήση νέων τεχνικών απεικόνισης τρισδιάστατων γραφικών.

Η προβολή αξιοποιεί ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν την ανάπτυξη πολλαπλών κατευθύνσεων της ψηφιακής ζωής στον εικονικό χώρο σε πραγματικό χρόνο, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα διαφορετικής εμπειρίας σε κάθε προβολή. Για παράδειγμα, η ρεαλιστική βλάστηση έχει δυναμικά μεταβαλλόμενη συμπεριφορά με βάση τις αντίστοιχες εναλλαγές της φοράς και της έντασης του αέρα στο χώρο. Επίσης το περιβάλλον εμπλουτίζεται με αυτόνομους χαρακτήρες τεχνητής νοημοσύνης, που περιηγούνται στην αρχαία πόλη της Πριήνης και αλληλεπιδρούν με το θεατή. 

Λίγα λόγια για την αρχαία πόλη της Πριήνης

Η πόλη που παρουσιάζεται χτίστηκε το 370 π.Χ. Ωστόσο, οι αναφορές στις πηγές έως το 330 π.Χ. είναι ελάχιστες και η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την αρχαιότερη πόλη είναι σχεδόν αδύνατη. Γνωρίζουμε ότι ανήκε στην Ιωνική Δωδεκάπολη και πήρε μέρος στην Ιωνική Επανάσταση, ενώ από εκεί καταγόταν ένας από τους Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας, ο Βίας ο Πριηνεύς.

Στα ώριμα Βυζαντινά χρόνια η πόλη παρήκμασε και έπαψε να κατοικείται, χωρίς όμως ποτέ να υποστεί ολοκληρωτική καταστροφή ή να ανοικοδομηθεί εκ βάθρων. Έτσι, λοιπόν, η Πριήνη αποτελεί ένα ασυνήθιστα πλήρες ιστορικό στιγμιότυπο, αφού η βασική πολεοδομική διάταξη, τα δημόσια κτήρια και τα τείχη της πόλης ανήκουν όλα στη μία και μοναδική φάση ακμής, το 2ο αι. π.Χ.

Η ρυμοτομία της πόλης έγινε με βάση το ιπποδάμειο σύστημα, το οποίο ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι ανταποκρίνεται στην ιδανική πόλη. Στα Ρωμαϊκά χρόνια, η πόλη περιήλθε στη σφαίρα επιρροής της Ρώμης και από το 129 π.Χ. εντάχθηκε στη νεοϊδρυθείσα ρωμαϊκή επαρχία της Ασίας.

Τους επόμενους αιώνες παρατηρείται συρρίκνωση της πόλης. Ο ναός της Αθηνάς και τα Γυμνάσια εγκαταλείφθηκαν. Τα υλικά τους χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή βασιλικής, που χτίστηκε στο κέντρο της πόλης, καθώς και για κατοικίες στη θέση του παλαιού Γυμνασίου.

Από τα μέσα του 10ου αιώνα η Πριήνη γνώρισε εκ νέου μια περίοδο ακμής. Μεταξύ του 11ου και 13ου αιώνα η πόλη έγινε γνωστή με την ονομασία "Σαμψών" και αποτελούσε κέντρο μεγάλων αυτοκρατορικών επισκέψεων στην κοιλάδα του Μαιάνδρου, ενώ στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα περιήλθε στο τουρκικό κράτος.

Το 1673 Άγγλοι έμποροι από τη Σμύρνη ανακάλυψαν την Πριήνη και έναν αιώνα αργότερα άρχισαν οι αρχαιολογικές ανασκαφές.

Πρόγραμμα Προβολών "Ταξίδι στην αρχαία Πριήνη" 
Παρασκευή 16:00 και Κυριακή 10:15

"Θόλος" 
Κέντρο Πολιτισμού "Ελληνικός Κόσμος" 
Πειραιώς 254, Ταύρος 
Τηλ. 212 25.40.000 
www.tholos254.gr/projects/priene/ 
www.hellenic-cosmos.gr

(www.yeskid.gr)